Աղավնի Գրիգորյան, Մանկագրություն

Իսկական ընկերություն

Նարեկը մոտեցավ գրապահարանին: Տրցակով կոկիկ իրար վրա դարսված տետրերը, որ ամեն տարի մայրը գնում է սեպտեմբերին ընդառաջ, անցյալ շաբաթ էին վերջացել. ո՜նց էր մոռացել: Մայրիկի դարակում էլ տետրեր կան․ «Պետք եղած դեպքում՝ կվերցնես»,- ասել է: Ժամանակ չկորցնելու համար այդպես էլ արեց:

 Սիրուն մուգ կապույտ կազմով տետր էր, բացեց ու մտածեց առաջին նախադասությունը:  Շարադրության սկիզբը կա… Գրիչը մի պահ հապաղեց, ապա վազեց տողերի վրայով: էջը բավականին արագ լցվեց, կամ՝ համարյա լցվեց; Գրիչը վայր դնելուց առաջ աչքերը սահեցրեց տողերի վրայով՝ կարծես լավ է: Վե՛րջ: Մեկ էլ Նարեկի գրած բոլոր տառերն ու բառերը, ասես անտեսաելի մեկի հրամանով, անհետացան: Երկրորդ, երրորդ անգամ շարադրեց մտքերը, զարմանալի է՝ հենց հասնում էր էջի վերջին ու աշխատանքն ավարտուն համարում, գրվածը հանկարծակի անհետանում էր, ու էջը փայլում էր դատարկ տողերով:

Երրորդ փորձից հետո ձայն տվեց մորը.

— Մա՜մ, ինչ որ բան այն չէ:

Մայրը խոհանոցի սրբիչը ձեռքին՝ եկավ, նստեց որդու կողքին:

— Չե՞ս կարողանում կենտրոնանալ:

— Չէ´, մա´մ, արդեն երրորդ անգամ գրում եմ, վերջակետ դնելս ու տեքստի անհետանալը մեկ են լինում:

Մեկ ուրիշի մայրիկը գուցե զայրանար, կամ խրատեր որդուն սուտ չխոսել, չէ՞ որ ակնհայտ է՝ տետրի բացված էջը դատարկ է, առանց որևէ նշումի: Մեկ այլ մայրիկ գուցե այդպես էլ կաներ, բայց ոչ Նարեկինը: Մայրիկը տետրը վերցրեց, նայեց կազմն ու նորից վերադարձրեց որդուն:

— Այդպես էլ պիտի լիներ, — ասաց այնքա՜ն խաղաղ ձայնով, որ Նարեկի ունքերը զարմանքից բարձրացան, ու աչքերը կլորացան:

Նարեկը դասարանի ամենաակտիվ աշակերտներից էր, չափազանց վառ երևակայություն ուներ, նրա հորինած պատմությունները այնքան կլանող էին ու գունեղ, որ նրա՝ հերթական պատմությունն ունկնդրող դասընկերները հաճախ չէին էլ նկատում, որ դասի նստելու զանգը վաղուց հնչել է, և ուսուցիչը դասարում է արդեն: Անգամ պատուհանից ներս մտնող բզեզի մասին տեղում կարող էր զվարճալի պատմություն հորինել ու այնքան պատկերավոր պատմել, որ հաջորդ անգամ բզեզ տեսնելիս ընկերները հին ծանոթների պես կողջունեին վերջինիս, նույնիսկ որպիսությունը կհարցնեին: Բայց սա այդ դեպքը չէր:

— Շարադրությունն ինչի՞ մասին է, — հարցրեց մայրիկը:

— Ընկերության:

— Եվ՞ …կարո՞ղ ես այսպես՝ բերանացի, առաջին մեկ-երկու նախադասությունն ասել:

— Մա մ, — ծիծաղեց Նարեկը, — արդեն անգիր գիտեմ, էնքան գրեցի՝ ջնջվեց: Այսպես էի սկսել.

 «Ես շատ ընկերներ ունեմ, երևի ընկերասեր եմ, դրանից է: Ընկերներիս մի մասը դասարանիցս են, մյուսները բակից: Դասամիջոցներին հետաքրքիր պատմություններ են խնդրում պատմել, իսկ դասերից հետո երբեմն ֆուտբոլ ենք խաղում դպրոցի բակում: Երաժշտական դպրոց էլ եմ գնում, բայց այնտեղ ընկերներ չունեմ, դե գոնե առայժմ որևէ մեկին չեմ կարող առանձնացնել:  ճիշտն ասած՝  ես ու ջութակս այդպես է չհասկացանք իրար,  երևի ես չընկերացա նրա հետ, կամ բավականին համբերություն չունեմ: Ուսուցչուհիս ասում է, որ հենց ընկերանանք, միանգամից հնչյունը կփոխվի, կգեղեցկանա: Արդեն որոշել եմ՝ մյուս տարի ոչ մի ջութակ:  Չէ, գործիքս չի նեղանա ու մենակ չի տխրի, կնվիրեմ մեր հարևան Արփիին, նա երազում է ջութակ նվագել»:

Ջութակին վերաբերող մասը Նարեկը չէր գրել շարադրության մեջ, բայց մտածեց, որ ճիշտ պահն է մայրիկին տեղեկացնել իր որոշման մասին՝ սեպտեմբերին ջութակին ու երաժշտական դպրոցին հրաժեշտ տալը:

— Տետրն իմ դարակի՞ց է, հարցրեց մայրիկը՝ Նարեկին լսելուց հետո:

Նարեկը գլխով արեց, որպես հաստատում:

— Մամ, չպիտի վերցնեի երևի, տետրերս վերջացել էին, դու էլ թույլ ես տվել հարկ եղած դեպքում վերցնել դարակիցդ:

— Ճիշտ ժամանակին ես գտել: Իմ մանկությունից մնացած տետրերից է: Կլինեի քո տարիքին մոտավորապես, մեր քաղաք շրջիկ տոնավաճառ եկավ: Ես պապիկիդ խնդրեցի ինձ համար տետրեր գնել, ու մենք միասին շրջեցինք տոնավաճառի շարքերով: Շարքերից մեկում, վաճառասեղանին շատ տարբերվող գունեղ կազմերով տետրեր կային դրված, հենց իմ ուզածն էին: Ես ընտրեցի մի քանի տետր ու ամուր սեղմեցի կրծքիս:

Երբ հայրիկը գումարը հանեց, որպեսզի վճարի, վաճառողն ասաց՝ «Այս տետրերը չեն վաճառվում»: Հիշում եմ աչքերիս արցունքները՝ պատրաստ հոսելու: Այդ պահին գրավաճառը դարձավ դեպի ինձ՝ «Այս տետրերը  գին չունեն, ինչ որ ձեռքիդ է հիմա, արդեն քոնն է, քո նվերն է: Ես ամեն քաղաք հարյուր տարին մեկ եմ միայն այցելում, և տետրերս միշտ գտնում են իրենց իսկական տիրոջը»:

— Մա՞մ…  Հարյուր տարին մե՞կ:

— Ճիշտ լսեցիր:

— Ոչինչ չեմ հասկանում, երեկ հեռավար դաս էիր անցկացնում, պարպվող իմպուլսներից էիր խոսում ուսանողներիդ հետ, հիմա ինչ-որ տարօրինակ վաճառականի մասին ես պատմում, ավելին, չես զարմանում, երբ տետրիցս, չգիտեմ ինչպես, երեք անգամ գրածս անհետանում է:

Մայրիկը շարունակեց.

—  Իսկապես լավ կլինի, եթե նորից գրես, քեզ իրադարձությունների կենտրոնում տեսնելու փոխարեն փորձիր շուրջդ նայել, ու… պատմիր տեսածիդ մասին: Տետրը կօգնի, կհուշի քեզ տարբերել կարևորն անկարևորից, իսկ թե ինչպես՝ ինքդ արդեն գիտես:

— Մամ, դու ի՞մ կողմից ես, թե՞ տետրի, չեմ հասկանում:

— Ես միշտ քո լավն եմ ուզում, տղա´ս, —  ասաց մայրը,- շարադրությունդ հենց այնպես չէ, որ անհետանում է, ջութակիդ հետ էլ փորձիր ընկերանալ: Երաժշտությունը զոռով չի լցվի հոգիդ, եթե սիրտդ փակ պահես:

Մայրիկը համբուրեց Նարեկին ու գնաց խոհանոց՝ կիսատ գործերն ավարտելու:

 Նարեկը փակեց աչքերը, պատուհանից այն կողմ կատուն երկար՝ մյաո՜ւ… ձգեց, դրան ի պատասխան, դիմացի շենքի պատշգամբից Զևս անունով շնիկը բարձր հաչեց հա՛ֆ -հա՛ֆ-հա՛ֆ:  Վահեն արդեն գիտեր՝ ինչ գրել:

« Այս պատմությունը որքան էլ անհավանական թվա, իրականություն է: Մի սովորական դպրոցի, սովորական դասասենյակում, գրատախտակի  աջ անկյունում, փայտե հենակին՝ կողք կողքի ապրում են երեք ոչ սովորական Կավիճները: Իրար շատ նման են, ու երեքին հնարավոր չէ տաբերել իրարից: Բայց և այնպես, նրանցից մեկն արտակարգ հանրահաշիվ գիտի, երկրորդը քերականություն, իսկ երրորդը անգերազանցելի նկարիչ է: Ամեն առավոտ դասարանը լցվում է աշակերտների ձայներով, ու կավիճները մինչև դասերի ավարտը մի քիչ էլ են փոքրանում: Կմտածեք սովորական մի բան է, ո՞վ չի եղել կյանքում գոնե մեկ անգամ գրատախտակի մոտ ՝ կավիճը ձեռքին: Ասացի արդեն, որ Կավիճներն էլ ունեն իրենց նախասիությունները, երբեմն հոգնում են, նույնիսկ հիվանդանում, բայց եթե մեկը  մյուսից շատ է մաշվել բարդ խնդիր կամ երկար վարժություն լուծելիս, հաջորդ աշակերտի ձեռքին անպայման հայտնվում է նրա ընկեր Կավիճը: Այդպես մեկը մյուսի կյանքը երկարացնելով՝ ապրում են ու միասին սպասում հաջորդ օրվա լուսաբացին իսկական ընկերները»։

 Նարեկը վերջակետ դրեց, տառերը չկորան ու չանհետացան:

Բացեց ջութակի պատյանը հանեց գործիքը, վերցրեց աղեղը.

— Նվագենք այս «Մենուետը» միասին, ընկերս…

Կատուն ծառից ցատկով հայտնվեց պատուհանագոգին, դունչը կպցրեց ապակուն ու ձայնակցեց.

-Մյաո՜ւ, — դե´, կատուները երաժշտություն սիրում են:

Թողնել պատասխան

Ձեր էլ-փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են *-ով